زناشوییسلامت

روشهاي پيشگيري از بارداري

روشهاي پيشگيري از بارداري

 روشهاي موقتي پيشگيري از بارداري

 

1 – 1 :  قرصهاي خوراكي

          1 – 1 – 1 :  قرصهاي تركيبي با مقدار بيشتر هورمون ( HD )   و   قرصهاي تركيبي با مقدار كم هورمون ( LD )

          1 – 1 – 2 :  قرصهاي تركيبي با مقدار متغير هورمون ( چند مرحله‏اي   يا  تري فازيك  )

          1 – 1 – 3  : قرصهاي تك هورموني  ( دوران شيردهي  )

1 – 2 :  روشهاي ايجاد مانع ( كاندوم )

1 – 3 :  وسيله داخل رحمي ( آي . يو . دي – IUD )

1 – 4 :  نورپلانت ( كپسولهاي كاشتني )

1 – 5 :  آمپولهاي تزريقي

1 – 1 – 1 :  قرصهاي تركيبي با مقدار بيشتر هورمون ( HD )

             و قرصهاي تركيبي با مقدار كمتر هورمون ( LD )

 

يكي از روشهاي مطمئن در پيشگيري از بارداري ، مصرف قرص هاي خوراكي تركيبي است ، كه به دو شكل ال .دي ، و اچ دي در بسته هاي ۲۱  عددي در دسترس عموم مي باشد . مقدار هورمونهاي استروژن و پر وژسترون قرص هاي اچ .دي بيشتر از قرص هاي ال .دي است .

 

مزايا

  • كاهش ميزان بيماريهاي التهابي لگن
  • كاهش ميزان كيست خوش خيم و سرطان تخمدان
  • كاهش ميزان غدد خوش خيم پستان
  • كاهش ميزان خونريزي قاعدگي و در نتيجه جلوگيري از كم خوني و رفع قاعدگي درد ناك
  • پيشگيري از حاملگي خارج از رحم

 

طريقه مصرف

هر بسته حاوي ۲۱ قرص مي باشد. اولين قرص را از روز پنجم قاعدگي آغاز نماييد. در صورت اتمام خونريزي و يا ادامه خونريزي ، در هر دو حال روزانه يك قرص مصرف كنيد، تا بسته قرص تمام شود. بهتر است قرص را پس از شام و پيش از خواب ميل نماييد تا عوارض گوارشي ايجاد نكند. پس از اتمام بسته قرص، هفت روز كامل قرص نخوريد و در روز هشتم بسته بعدي را بدون توجه به روز شروع قاعدگي آغاز نماييد. چنانچه تا هفت روز قاعدگي رخ نداد ، به مركز بهداشتي – درماني يا پزشك مراجعه كنيد.

 

در صورت فراموش كردن مصرف قرص

  • چنانچه يك شب مصرف قرص را فراموش كرديد ، تا نوبت مصرف قرص بعدي به محض ياد آوردن، يك قرص ميل كنيد
  • چنانچه دو شب پشت سر هم مصرف قرص را فراموش كرديد ، در دو شب بعدي، هر شب به جاي يك قرص دو قرص ميل كنيد و تا آخر بسته مجدداً هر شب يك قرص مصرف نماييد و علاوه بر آن، همزمان از روش پيشگيري ديگري مثل كاندوم استفاده كنيد .
  • چنانچه سه شب يا بيشتر مصرف قرص را فراموش كرديد ، از مصرف بقيه قرص ها خودداري نموده ، تا شروع قاعدگي از روش ديگري استفاده كنيد. سپس از روز پنجم قاعدگي بسته جديد را آغاز كنيد.

 

 نكات مهم :

  • اثر قرص پيشگيري از بارداري يك هفته پس از شروع اولين بسته قرص ظاهر مي شود . در صورت انجام نزديكي در اين فاصله ، بايد علاوه بر مصرف قرص از روش ديگري ، مثل كاندوم ، استفاده كرد .
  • قرص ها را بصورت نا پيوسته ، مثلاً يكماه در ميان يا دو ماه در ميان مصرف نكنيد .

 

 در موارد زير همزمان با مصرف قرص احتمال حاملگي وجود دارد :

  • ابتلا به اسهال و استفراغ شديد
  • مصرف داروهاي ضد سل و يا ضد تشنج
  • مصرف آنتي بيوتيكهايي ،‌مثل آمپي سيلين و تتراساسكلين

در هر يك از موارد فوق همزمان با مصرف قرص بايد از يك روش پيشگيري ديگر ، مثل كاندوم ، استفاده كرد .

 

قرص هاي پيشگيري از بارداري براي چه افرادي مناسب تر است ؟

  • خانم هايي كه خواهان يك روش مطمئن قابل برگشت پيشگيري از بارداري هستند .
  • خانم هايي كه قاعدگي منظم و دردناك دارند .
  • خانم هايي كه در سال هاي اول ازدواج به سر مي برند .

 

  موارد منع مصرف

 – حاملگي يا احتمال آن

 – سرطان پستان

 – خونريزي هاي نا شناخته رحمي

 – بيماريهاي قلبي – عروقي

 – اختلالات خوني

 – افزايش چربيهاي خون

 – بيماري هاي كبدي و كيسه صفرا

 – فشار خون

 – سردرد هاي ميگرني

 – بيماريهاي قند

 – صرع

 – افسردگي شديد

 – خانم هاي سيگاري چاق بالاي۳۵ سال سن كه بيش از پنج نخ سيگار در روز مصرف مي كنند، بهتر است از روش ديگري استفاده كنند .

 

نكات مهم در مصرف قرص :

  • وجود لكه بيني همزمان با مصرف مرتب قرص ، به مدت ۲ تا ۳ ماه اهميتي ندارد . در صورت تداوم بيشتر بايد به پزشك مراجعه كرد .
  • علائمي مانند تهوع ، استفراغ و سردرد همراه با مصرف قرص به تدريج پس از ۲ تا ۳ ماه برطرف مي شود . براي پيشگيري از اين عارضه بهتر است قرصها را پس از شام و قبل ازخواب مصرف كرد . ( در صورت تداوم علائم تهوع و استفراغ مي توان همراه با قرصهاي پيشگيري ، از قرصهاي ويتامين ( ب – B6 ) به مدت محدود استفاده كرد ) .
  • در مدتي كه قرص مصرف مي شود ، حجم خون قاعدگي به نسبت قبل از مصرف ، كاهش مي يابد كه در صورت كم شدن بيش از حد و لكه بيني يك در ميان و يا قطع كامل ، بايد به پزشك مراجعه كرد .
  • براي مصرف قرص LD محدوديت سني وجود ندارد و مي توان آن را تا سن ۴۵ سالگي و حتي بيشتر تحت نظارت و كنترل ادامه داد . ليكن در مواردي نظير فشار خون كنترل نشده و مصرف سيگار و غيره توصيه مي شود كه مصرف قرص به سن كمتر از ۳۵ سال محدود گردد و در سنين بالاتر افراد بايد پس از مشاوره از روشهاي ديگري استفاده كنند .

 

1 – 1 – 2 :  قرصهاي تركيبي با مقدار متغير هورمون ( چند مرحله‏اي   يا  تري فازيك  )

 

يكي از روشهاي موثر و قابل برگشت پيشگيري از بارداري ، مصرف قرص هاي خوراكي تري فازيك مي باشد . اين قرص ها به دليل داشتن مقادير متفاوتي هورمون داراي سه رنگ متفاوت مي باشند و بايستي از نقطه شروع به طور مرتب مصرف گردند .

 

مزايا :

  • جلوگيري از حاملگي خارج از رحم
  • كاهش كيست خوش خيم تخمدان
  • كاهش ميزان سرطان تخم دان
  • كاهش ميزان غدد خوش خيم پستان
  • كاهش خونريزي قاعدگي
  • جلوگيري از كم خوني
  • رفع قاعدگي درد ناك
  • كاهش ميزان بيماريهاي التهابي لگن

 

طريقه مصرف

بسته هاي قرص تري فازيك داراي ۲۱ عدد قرص مي باشد. بايد مصرف اين قرص ها را تحت نظر ماما يا پزشك شروع نمود و از مصرف خود سرانهء آنها پرهيز نمود. اولين قرص را از اولين روز قاعدگي آغاز كنيد و روزانه يك قرص تا ۲۱ روز ميل نماييد . پس از پايان بسته قرص ، هفت روز كامل قرص نخوريد . در روز هشتم ، بسته بعدي قرص را بدون توجه به روز شروع قاعدگي آغاز نماييد و چنانچه تا هفت روز خونريزي قاعدگي رخ نداد ، به مركز بهداشتي يا پزشك مراجعه نماييد .

 

در صورت فراموش كردن مصرف قرص

  • چنانچه پيش از۱۲ ساعت از زمان هميشگي ، خوردن قرص را به ياد آوريد ، بلافاصله يك قرص مصرف كنيد .
  • چنانچه بعد از ‍۱۲ساعت به ياد آورديد كه يك قرص يا بيشتر را فراموش كرده ايد ، مصرف بقيه قرص ها را ادامه داده و قرص هاي فراموش شده رامصرف نكنيد . در عوض به منظور پيشگري از بارداري نا خواسته حتماً به طور همزمان با مصرف بقيه قرص ها از روش ديگري ، مثل كاندوم ، استفاده كنيد .

 

نكات مهم :

  • اثر اين قرص ها در پيشگيري از حاملگي يك هفته پس از شروع اولين بسته قرص ظاهر مي شود و چنانچه در اين فاصله نزديكي صورت گيرد ، علاوه بر مصرف قرص از يك روش پيش گيري ديگر ، مثل كاندوم ، استفاده كنيد
  • قرص ها را به صورت نا پيوسته – مثلاً ، يك ماه در ميان يا دو ماه در ميان مصرف نكنيد .

 توجه كنيد كه در موارد زير احتمال حاملگي همزمان با مصرف قرص ها افزايش مي يابد و بايستي از روش ديگري همزمان با مصرف قرص ها استفاده كرد :

  • مصرف نا مرتب قرص ها
  • ابتلا به اسهال و استفراغ شديد
  • مصرف آنتي بيو تيك ها – مثل آمپي سلين ، تتراسايكلين
  • مصرف داروهاي ضد سل و ضد تشنج

 

 

   1 – 1 – 3  : قرصهاي تك هورموني  ( دوران شيردهي  )

 

يكي از روشهاي مناسب جهت پيشگيري از بارداري در مادران شيرده قرص هاي لاينسترنول مي باشد ، كه ترجيحاً بهتر است در شش ماه اول پس از زايمان مصرف شوند ، به اين شرط كه شير خوار به جز شير مادر از هيچ نوع نوشيدني يا غذاي ديگري (حتي آب ) استفاده نكند . بايد دانست كه مصرف قرص شيردهي (لاينسترنول ) ترشح شير را كاهش نمي دهد .

 

طريقه مصرف

هر بسته قرص شير دهي حاوي ۲۸ عدد قرص مي باشد كه شروع آن از 45 روز پس از زايمان يا نخستين روز قاعدگي است . چنانچه بيش از ۴۲  روز از زايمان گذشته، ولي قاعدگي شروع نشده باشد ، بايد از حامله نبودن مادر اطمينان حاصل كرد .

روزانه در ساعت معين (مثلاً ، ساعت ۱۰ صبح ) يك قرص ميل نماييد . پس از پايان يك بسته ، بلافاصله در روز بعد مصرف اولين قرص از بسته جديد را آغاز كنيد . در طول مدت مصرف قرص ها ممكن است قاعدگي قطع شده يا لكه بيني وجود داشته باشد ، كه بايستي بدون توجه به اين حالت ، قرص ها را همچنان در ساعتي معين ميل نمود . در صورت شروع خونريزي قاعدگي نيز بايد مصرف قرص ها را ادامه داد .

 

در صورت فراموش كردن مصرف قرص

 چنانچه كمتر از سه ساعت از زمان هميشگي مصرف قرص گذشته باشد ، در همان لحظه به خاطر آوردن ، قرص فراموش شده را مصرف كرده و سپس قرص هاي بعدي را در همان زمان هميشگي ميل نماييد .

 چنانچه بيش از سه ساعت از زمان هميشگي مصرف قرص گذشته باشد ، در همان لحظه به خاطر آوردن ، قرص فراموش شده را مصرف كرده و سپس قرص هاي بعدي را در همان زمان هميشگي ميل نماييد . به علاوه ، دو روز نزديكي نداشته باشيد و يا جهت اطمينان در اين دو روز از كاندوم استفاده كنيد .

 

نكات مهم

در موارد زير همزمان با مصرف قرص شيردهي احتمال حاملگي وجود دارد :

  • ابتلا به اسهال و استفراغ
  • مصرف آنتي بيوتيكها
  • مصرف داروهاي ضد تشنج
  • مصرف مسكن ها

در هر يك از موارد فوق ، هممزمان با مصرف قرص هاي شيردهي بايد از يك روش پيشگيري ديگر ، مثل كاندوم ، استفاده كرد .

 

موارد منع مصرف قرص هاي دوران شيردهي :

  • حاملگي
  • بيماري شديد كبدي يا سابقه بيماري كبدي ( در صورتي كه نتايج آزمايشات كبدي به وضعيت طبيعي برنگشته باشد . )
  • سرطان پستان و كليه سرطانهاي وابسته به هورمون
  • خونريزي رحمي با علت ناشناخته
  • سابقه حاملگي خارج از رحم

 

عوارض قرصهاي ضدبارداري :

  • تهوع و استفراغ
  • افزايش وزن
  • سردرد و سرگيجه : به ندرت گرگرفتگي ، تحريك پذيري و افسردگي با مصرف قرص ديده مي شود كه بايد در اين صورت نوع قرص تعويض گردد و يا از روش ديگري براي پيشگيري از حاملگي استفاده كرد .
  • حساسيت پستانها
  • لكه بيني
  • لكه پوستي
  • ازدياد فشار خون : افزايش فشار خون در افراد مسن بيشتر است ، لذا تجويز قرصها از ۳۵ سالگي به بالا با احتياط صورت مي گيرد . ازدياد جزئي فشار خون بدون علامت بوده و قابل تحمل است ، ولي در ادامه مصرف قرص ، با علائمي چون سردرد ، خستگي ، عصبانيت ، بي خوابي ، طپش قلب و خونريزي از بيني نمايان مي شود .
  • مصرف قرصهاي ضدبارداري ممكن است احتمال ايجاد لخته هاي خوني را در بعضي از افراد افزايش دهد .
  • در بررسي نمونه ها هيچگونه افزايش در بروز سرطان پستان ، تخمدان ، رحم ، گردن رحم و مهبل مشاهده نشده است . لذا قرصها سرطان زا نيستند .
  • مصرف قرص در زن سالم به هيچ وجه موجب پيدايش بيماري قند درهنگام مصرف يا پس از قطع قرص نمي شود . ولي ممكن است در زنان مبتلا به بيماري قند موجب تشديد بيماري شود . اثرات سوء حاملگي در زن مبتلا به بيماري قند به مراتب شديدتر و خطرناكتر از قرصها است .
  • اگر در زني كه قرصهاي خوراكي پيشگيري از حاملگي استفاده مي كند ، ترشح شير پيدا شود بايد از روشهاي ديگر پيشگيري از حاملگي استفاده كند واگر ترشح شير ادامه يابد و به خصوص اگر اختلالات بعدي در عادت ماهانه پيدا شود ، زن براي انجام يك معاينه كلي بايد به پزشك مراجعه نمايد .

 

طول مدت مصرف :

مصرف قرصهاي خوراكي پيشگيري از حاملگي در زناني كه سالم هستند ، ممكن است چند سال ادامه پيدا كند و ترك دوره اي آنها توصيه نمي شود . قرص خوراكي پيشگيري از حاملگي در زنان بالاي ۴۰ سال بايد با احتياط تجويز شود .

 

علائم هشدار دهنده :‌

در صورتي كه هنگام مصرف قرص ضدبارداري علايمي مانند سرفه همراه با خلط خوني ، تنگي نفس ، احساس فلجي يك طرفه بدن يا دست و پا ، تورم يا درد غيرعادي در پاها ، سردرد شديد يك طرفه ، كوري گذرا ، درد سينه اي و شكمي و زردي پوست يا چشمها مشاهده شد ، بايد به پزشك مراجعه كنيد

 

1 – 2 :  روشهاي ايجاد مانع ( كاندوم )

 يكي از روشهاي پيشگيري از بارداري كاندوم (پوشش يا غلاف ) است كه توسط مردان مورد استفاده قرار مي گيرد و از وارد شدن مايع مني به داخل مجراي تناسلي زن جلوگيري مي كند . اين وسيله از پلاستيك نازك تهيه شده و از قابليت ارتجاعي زيادي برخوردار مي باشد .

 

   مزاياي كاندوم

 – يكبار مصرف است .

 – نقش بسزايي در درمان انزال زود رس مردان دارد .

 – در جلوگيري از بيماريهاي مقاربتي ، از جمله ايدز ، مؤثر است .

 – قدرت نعوظ را در افراد مسن يا كساني كه اعمال جراحي قسمت تحتاني شكم داشته اند ، حفظ مي كند

 – در زماني كه نسبت به اسپرم همسرشان حساسيت و آلژي دارند ، نقش حفاظتي دارد .

 – به دليل كاهش انتقال بيماريهاي مقاربتي ، خطر ابتلاي زنان را به سرطان دهانه رحم كاهش مي دهد .

 

 طريقه مصرف

  – پيش از شروع نزديكي ، بايد كاندوم را بر روي آلت در حال نعوظ كشيد زيرا ترشحاتي كه مردان پيش از انزال كامل دارند ، حاوي سلول نطفه بوده و از اين رو ممكن است باعث ايجاد حاملگي شود.

 – بايد كاندوم را طوري استفاده كرد كه فضاي خالي كوچكي در انتهاي آن باقي بماند تا مايع مني در آن جمع شود .

 – كاندوم بايد تمامي طول آلت تا قاعده را بپوشاند .

 – بلافاصله پس از انزال ، در حالي كه هنوز در حالت نعوظ قرار دارد ، بايد براي خارج نمودن كاندوم اقدام نمود . عمل خروج بايستي با گرفتن لبه كاندوم صورت گيرد تا  از سر خوردن كاندوم و نشت مني جلوگيري شود .

 

 نكات مهم

– هر كاندوم را بايد يكبار مورد استفاده قرار داد و پس از مصرف از بين برد .

 – دقت كنيد كه كاندوم سوراخ نباشد و يا در اثر تماس با ناخن يا اجسام ديگر نيز پاره نشود .

 – قبل از استفاده از كاندوم به تاريخ پايان مصرف آن توجه كنيد و از كاندومهاي شكننده و چسبناك كه احتمال پاره شدن دارند ، استفاده نكنيد .

 – كاندوم را از حرارت ،‌نور و رطوبت دور نگه داريد ، زيرا اين عوامل احتمال پارگي يا سوراخ شدن آن را افزايش مي دهد .

 – در صورت پاره شدن كاندوم در حين مقاربت ، مقاربت را بلافاصله متوقف كرده و از كاندوم جديدي استفاده نماييد .

 – چنانچه پس از مقاربت متوجه شديد كه كاندوم سوراخ يا پاره بوده و احتمال بروز حاملگي نا خواسته وجود دارد ، هر چه سريعتر ترجيحاً صبح روز بعد به مراكز بهداشتي درماني يا پزشك مراجعه كنيد . در صورت عدم دسترسي به پزشك يا مراكز فوق ، به طريقه زير عمل كنيد :

ابتدا ۲ قرص اچ دي ، را يكجا خورده و ۱۲  ساعت بعد ۲ قرص اچ دي ، ديگر مصرف كنيد و يا ۴ قرص ال دي ، را يكجا خورده و پس از ۱۲ ساعت ۴ قرص ال دي ، ديگر ميل نماييد .

لازم به ذكر است براي استفاده از اين روش حداكثر تا ۷۲ ساعت (سه روز ) پس از نزديكي مشكوك مهلت داريد . هر چه زودتر خوردن قرص را شروع كنيد تا شانس حاملگي نا خواسته كمتر شود . دقت كنيد كه اين روش را نبايد به طور دائم به عنوان يك روش پيشگيري از بارداري استفاده كنيد . بروز حالت تهوع و استفراغ در اين روش امري طبيعي است . در اين صورت مي توانيد از داروهاي ضد تهوع استفاده نماييد .

 

 

1 – 3 :  وسيله داخل رحمي ( آي . يو . دي IUD )

آي . يو .دي وسيله كوچكي از جنس پلاستيك است كه گاه در بدنه آن مس يا هورمون نيز تعبيه شده است. كاربرد اين وسيله روشي مطمئن ، مؤثر و طولاني مدت براي پيشگيري از بارداري مي باشد .

  آي .يو . دي براي چه افرادي مناسب تر است ؟

– خانم هاي شيرده

– خانم هايي كه تمايلي به استفاده از روشهاي هورموني ندارند و يا به دليل بيماري در استفاده از روشهاي ديگر پيشگيري از بارداري مشكل دارند .

– خانم هايي كه ترجيح مي دهند روشي را انتخاب كنند كه نياز به مصرف روزانه يا استفاده براي هر بار نزديكي نداشته باشد .

 – خانم هايي كه تعداد فرزندانشان كافي است ، ولي تمايلي به استفاده از روش بستن لوله ها ندارند.

– خانم هايي كه حداقل يكبار زايمان كرده و به يك روش موثر و مناسب احتياج دارند .

 عوارض

 – افزايش حجم و مدت خونريزي قاعدگي ، كه معمولاً پس از چند دوره قاعدگي بر طرف شده  به حالت قبل باز مي گردد.

– خروج خود به خود آي . يو. دي ، كه بيشتر در ماه اول در جا گذاري آي . يو . دي ويا پس از زايمان ديده مي شود .

 – عفونت لگن و دستگاه تناسلي

    مزايا

 – در مقاربت زن و شوهر دخالتي ندارد .

 – نياز به ياد آوري روزانه ندارد .

 – اثرات زيان باري بر حاملگي هاي بعدي ندارد .

 – بلافاصله پس از برداشتن آي. يو.دي ، حاملگي به طور طبيعي اتفاق مي افتد .

 

 موارد منع مصرف

 – خونريزي هاي نا شناخته رحمي

 – بيماريهاي انعقادي خون

 – نا هنجاريهاي مادر زادي رحمي

 – سرطان هاي دستگاه تناسلي

 – عفونت هاي لگني

 – حاملگي و يا مشكوك بودن به حاملگي

 – سابقه بيماريهاي قلبي

 – سابقه حاملگي خارج از رحم

 – قاعدگي طولاني توأم با كم خوني

 – خونريزي هاي شديد و دردناك به هنگام قاعدگي

 

   زمان مناسب براي گذاشتن آي . يو . دي

   – در روزهاي دوم تا پنجم قاعدگي

   – شش هفته پس از زايمان

   – بلافاصله پس از سقط هاي كمتر از سه ماه بارداري

   – شش هفته پس از سقط هاي بالاتر از سه ماه بارداري

  

 مراقبت هاي لازم پس از گذاشتن آي .يو . دي

   – در ماه اول گذاشتن آي. يو . دي بايد از روشهاي پيشگيري ديگري به طور همزمان استفاده كرد.

  – جهت كنترل و معاينه بايستي يك ماه بعد ، سه ماه بعد و سپس سالي يكبار به مركز بهداشتي يا پزشكي مراجعه نمود .

 – در خانم هايي كه در طول سه سال اخير آزمايش سرطان دهانه رحم (تست پاپ اسمير ) انجام نداده اند، انجام اين آزمايش ضروري است .

 – تعويض آي . يو . دي پس از پايان مدت زمان اثر آن ضروري است .

 

 

1 – 4 :  نورپلانت ( كپسولهاي كاشتني )

 

در حال حاضر زنان در نواحي مختلف دنيا مي توانند از چند روش جديد طولاني اثر پيشگيري از حاملگي كه از يك ماه تا ۵ سال مؤثر است هم استفاده كنند .

دو تا از مهم ترين اين روشها عبارتند از : نورپلانت ( كپسولهاي كاشتني ) و آمپولهاي تزريقي.

نورپلانت متشكل از ۶ كپسول است كه در زير پوست بازو در قسمت داخلي تحتاني يا فوقاني كاشته مي شوند ، ۶ كپسول است كه به تدريج هورمون آزاد مي كنند و بمدت ۵ سال مؤثر است . نوع ديگر آن دو كپسول است كه در فنلاند تائيد شده است و حداقل سه سال از حاملگي پيشگيري مي كند . اين روش در بسياري از كشورهاي دنيا از جمله ايران مورد استفاده است .

نورپلانت حداقل بمدت ۵ سال مؤثر است . نورپلانت يك روش قابل برگشت است و ۲۴ ساعت بعد از برداشتن آن تخمك گذاري به صورت قبل ( طبيعي ) برمي گردد و ۷۶ درصد زناني كه از اين روش استفاده كرده اند در انتهاي سال بعد از برداشتن حامله شده اند . در بسياري از كشورها به عنوان روش پيشگيري از حاملگي تأييد شده است . اين كپسولها غير قابل جذب هستند و بتدريج زيرپوست هورمون آزاد مي كنند .

 

مزاياي استفاده از نورپلانت :

  • استفاده از آن راحت است .
  • تا ۵ سال از بارداري پيشگيري مي كند .
  • اختلالي در فعاليتهاي عادي فرد ، تمايلات جنسي يا تماس جنسي بوجود نمي آورد .
  • هيچگونه محدوديت سني در استفاده از آن وجود ندارد .
  • زناني كه در نزديك سن يائسگي هستند ، مي توانند از اين روش استفاده كنند .
  • تأثيري بر شيردهي ندارد . خانمهايي كه در حال شيردادن هستند مي توانند از اين روش ۶ هفته پس از زايمان استفاده كنند .
  • روشي است كه ارتباطي به مقاربت ندارد نياز به هيچگونه اقدامي قبل از تماس جنسي ندارد .

موارد منع مصرف نورپلانت :

  • در زناني كه از داروهاي ضد انعقادي مصرف مي كنند .
  • بيماري كبدي و زردي
  • خون ريزيهاي رحمي با دليل ناشناخته
  • اختلالات خوني
  • حاملگي يا شك به آن ( نظير عقب افتادن قاعدگي ) .
  • بيماري هاي عروقي مغز و بيماريهاي مغز و بيماريهاي قلبي – عروقي .
  • سرطان پستان و ساير سرطانهاي وابسته به هورمون .
  • چنانچه زوجين تنها براي مدت كوتاهي مايل به پيشگيري از حاملگي هستند .

 

عوارض جانبي نورپلانت :

اكثر عوارض جانبي شناخته شده جدي نيستند و نمي توان بروز اين عوارض را صرفاً به دليل استفاده از نورپلانت دانست . شايعترين اين عوارض تغيير در الگوي خونريزي قاعدگي است .

اين تغييرات شامل تغيير در فاصله بين خونريزيها ، افزايش مدت و مقدار خونريزي عادت ماهانه و لكه بيني است .

اين بي نظمي ها و به طور كلي اكثر عوارض نورپلانت ،‌ به تدريج و به مرور زمان ( در فاصله ۶ تا ۱۲ ماهگي ) كاهش يافته و پس از سال دوم بسيار كمتر اتفاق مي افتند ، اما مي توانند در هر زمان ايجاد شوند .

غير از اختلالات قاعدگي از ديگر عوارض نورپلانت به ترتيب شيوع مي توان به موارد زير اشاره نمود :

سرگيجه و حالت تهوع ، سردرد ، تغييرات خلق ، تغيير اشتها ، تغيير وزن ، جوش صورت ، تاري ديد ، درد در قسمت سينه ، كاهش ميل جنسي ، كم خوني ،‌حساسيت در پستان ، پرمويي ، التهاب پوست .

 

زمان كاشتن :‌

  • در هفت روز اول قاعدگي
  • بلافاصله پس از سقط يا در هفت روز اول پس از سقط .
  • اگر شيردهي وجود دارد ، نورپلانت را مي توان ۶ هفته پس از زايمان كاشت .
  • اگر شيردهي وجود ندارد ، نورپلانت را تا حداكثر ۴ هفته پس از زايمان بايد كاشت .

 

نحوه كاشتن و برداشتن :

كاشتن نورپلانت با بي حسي موضعي و ايجاد شكاف كوچكي در زير پوست بازو و تحت شرايط استيريل انجام مي شود و اين عمل جراحي كوچك حدود ۱۰ دقيقه طول مي كشد و نياز به بخيه ندارد . برداشتن آن هم ۱۰ تا ۱۵ دقيقه طول مي كشد .

  • در محل بي حسي براي يك يا دو روز ممكن است قدري التهاب يا گرمي ايجاد شود .
  • بانداژي كه پس از كاشتن كپسول انجام شده است ، پس از سه روز برداشته شده و برداشتن گاز و چسب محل كاشت پس از ۵ روز بايد انجام شود .
  • محل كاشتن تا سه روز خشك نگه داشته شود .
  • اختلالات قاعدگي ممكن است ايجاد شود ولي دليل بر عدم پيشگيري از حاملگي نيست .
  • اولين ويزيت يك هفته پس از كاشتن كپسول و ويزيت هاي بعدي به ترتيب سه ماه و شش ماه بعد است وسپس سالي يكبار بايد ويزيت گردد .
  • خارج كردن كپسولها پس از ۵ سال ضروري است . قبل از اين مدت نيز هر موقع كه فرد بخواهد بايد كپسولها را خارج كرد .
  • احتمال بارداري پس از ۳ ماه از برداشتن نورپلانت ۴۰٪ و پس از ۲۴ ماه ۹۰٪  مي باشد .

 

در صورت مشاهده موارد زير بايد به پزشك مراجعه كرد :

  • خارج شدن يكي از كپسولها .
  • درد شديد غيرقابل تحمل بازو .
  • باقي ماندن علائم گرما ، قرمزي يا درد در محل كاشتن كپسول .
  • دردهاي شديد قسمت تحتاني شكم .

 

علائم هشدار دهنده :

در صورت مشاهده هر يك از موارد زير بايد براي خارج كردن كپسولها مراجعه شود :

  • سردرد شديد و تكرارشونده به فرم ميگرن براي اولين بار .
  • اختلال ناگهاني در بينايي .
  • ايجاد درد ناگهاني و تورم در ساق پا و يا تنگي نفس شديد و ناگهاني همراه با سرفه و خلط خوني .
  • بروز حاملگي .

 

واقعيتهايي در برابر باورهاي غلط موجود

  • نورپلانت باعث سرطان نمي شود .
  • نورپلانت از محل كاشت خود حركت نمي كند و كپسولها پس از كاشته شدن از زيرپوست بازو تغيير محل نمي دهد .
  • نورپلانت هيچگونه تأثيري بر روي حاملگي ندارد .

 

1 – 5 :  آمپولهاي تزريقي

تزريق هورمون پروژسترون ( و در بعضي موارد همراه با استروژن ) به صورت ماهانه در چين و آمريكاي لاتين طرفدار دارد و ۵/۱ ميليون زن از اين وسيله استفاده مي كنند و يكي از روشهاي قابل برگشت پيشگيري از حاملگي است .

آمپولهاي ضدحاملگي تزريقي اگر به طور صحيح استفاده شوند ، در زمره مؤثرترين روشها به شمار مي روند و دراغلب فرهنگها مورد قبول هستند .

اين آمپولها حاوي نوعي هورمون پروژسترون هستند و نوعي از آنها به مدت ۳ ماه اثر دارد .

 

اصولاً روشهاي ضدبارداري تزريقي براي زوجهاي زير مناسب است :

  • زوجهايي كه خانواده خود را كامل كرده اما تمايلي براي بستن لوله ها ندارند .
  • خانمهايي كه به بچه خود شير مي دهند و مايل هستند از يك روش پيشگيري از بارداري استفاده كنند . لذا ۶ هفته پس از زايمان مي توانند اين روش را بكار ببرند .
  • خانمهايي كه شوهرانشان وازكتومي شده اند و تا منفي شدن آزمايش اسپرم آنها ، بايد از روش ديگري استفاده كنند .
  • افرادي كه در مكان ثابتي زندگي نمي كنند و هميشه جابجايي و تغيير مكان دارند مانند عشاير .
  • خانم هايي كه واكسن سرخجه زده اند و چند ماهي نبايد حامله شوند .
  • كساني كه در استفاده از روشهاي ديگر مثل قرصهاي خوراكي كه نياز به يادآوري روزانه دارد ، موفق نبوده اند .

 

موارد منع مصرف :

حاملگي ، سرطان پستان يا دستگاه تناسلي زنان ، خونريزي رحمي با دليل ناشناخته ، بيماري عروقي قلبي و لخته شدن خون ، سرطان و يا مشكوك به وجود سرطان ، توده پستاني يا ترشح غيرطبيعي از پستان ، بيماري وخيم كبدي و زردي و بيماري قند .

 

عوارض :

  • تغييرات قاعدگي بصورت قطع ، لكه بيني و نامنظمي قاعدگي .
  • احساس درد در پستانها .
  • سردرد .
  • افزايش وزن .
  • كاهش ميل جنسي .
  • برگشت باروري با تأخير همراه است و بطور متوسط چند ماه بعد از آخرين تزريق ، قدرت باروري باز مي شود بيش از ۹۰٪ زنان مصرف كننده در طي ۲ سال بعد از قطع حامله شده‏ اند .

 

زمان اولين تزريق :

  • در ۵ روز اول قاعدگي تزريق مي شود . در صورت تمايل به ادامه پيشگيري از بارداري ، تزريق بعدي سه ماه بعد خواهد بود .
  • بلافاصله بعد از سقط .
  • خانمهايي كه تازه زايمان كرده و به نوزاد خويش شير نمي دهند ، مي توانند بلافاصله از آمپول ها استفاده كنند .
  • درخانمهاي شيرده بهتر است ۶ هفته پس از از زايمان تزريق انجام شود .

 

 توجه :

چنانچه خونريزي قاعدگي شديد و به صورت دفع لخته باشد و يا بيشتر از ده روز طول بكشد و يا چنانچه بين دو قاعدگي لكه بيني طولاني وجود داشته باشد بايستي به پزشك مراجعه كرد .

واقعيتهايي در برابر باورهاي غلط موجود

  • آمپولهاي تزريقي در زنان ايجاد نازايي نمي كند و پس از گذشت يكسال از آخرين تزريق قدرت باروري مشابه افراد ديگر خواهد بود .
  • آمپولهاي تزريقي باعث سرطان نمي شود .

 

فوايد آمپولهاي تزريقي

  • بسيار مؤثر است .
  • قابل برگشت است .
  • احتمال سرطان رحم و تخمدان كاهش مي يابد .
  • مصرف آن آسان است .
  • عوارض استروژن را ندارد .
  • حجم شير را در زنان افزايش مي دهد .
  • اثري بر روابط جنسي ندارد .

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن