ورزش

ورزشگاه 

ورزشگاه

مقدمه
شكر و سپاس خداوند منان را كه توفيق عنايت فرمود تا بتوانيم به كمك شما خوبان و در حد توان و بضاعت گامي در روند پويايي ورزش ميهن اسلامي برداريم.
مجموعه حاضر را تقديم به پيشگاه عزيزاني مي نمائيم كه در اين راه صميمانه تلاش مي كنند و ورزش را بعنوان يكي از نيرومندترين ابزارها براي دستيابي به اهداف عالي انساني باور دارند و نسبت به استاندارد سازي ، حفظ و نگهداري و آماده سازي اماكن و فضاهاي ورزشي كه آوردگاه اصيلي براي رشد و شكوفايي استعدادهاي دانش آموزان عزيز كشورمان ميباشد.
در اين راستا گروه تربيت بدني وتندرستي طي سالهاي اخير توانسته در احداث ، تعميرات وتجهيزات فضاهاي ورزشي با گامهاي منطقي در جهت استاندارد سازي توسعه و استفاده بهينه از كليه امكانات ورزشي در گسترش وتقويت ورزش دانش آموزي حركت نمايد. اهميت موضوع حفظ ونگهداري در حقيقت تلاشي است براي بهينه سازي و بهره برداري مناسب از مكانها و فضاهاي ورزشي لذا از آنجاكه ساختمانها، اماكن و فضاهاي ورزشي جزء سرمايه هاي ملي هر كشور محسوب مي‌شوند افزايش عمر مفيد وبالابردن كارائي آنها بازده سرمايه را بيشتر مي نمايد اميد است اين مجموعه مثمر ثمر واقع شود مستدعي است همكاران محترم از نظرات ارزشمند خود ما را ياري فرمايند.

كارشناسي فضاها و اماكن ورزشي شهر تهران

بخش اول

احداث ـ حفظ و نگهداري ساختماني وتأسيساتي

اماكن و فضاهاي ورزشي
بهره برداري ـ تعمير ونگهداري ساختمان
امروزه در روند رو به رشد وتكامل جوامع وملل دانستن اطلاعات در زمينه هاي مورد نياز در درجه نخست قرار گرفته و يك الزام ميهني است
اهميت طرح موضوع به لحاظ حفظ و نگهداري از ساختمان وايجاد شرايط بهينه در حقيقت تلاشي است براي بهره برداري مناسب از اين اماكن در عمر طولاني شان كه با در نظر گرفتن اين موارد ، ارائه و انتقال يافته هاي علمي، ‌پژوهشي ، بصورت فني و كاربردي مي تواند مارا در دستيابي به اهداف فوق ياري نمايد .زيرا ساختمانها جز‍ء‌ سرمايه هاي ملي يك كشور محسوب مي شوند و افزايش عمر مفيد وبالا بردن كارائي آنها بازده سرمايه را بيشتر مي نمايد
در كشورهاي پيشرفته از طريق رعايت نكات فني لازم در روند ساختمان سازي ونيز بهره برداري مناسب و نگهداري و مراقبت مستمر از ساختمان در افزايش طول عمر مفيد آن از نكات بسيار مهم تلقي گرديده زيرا از اتلاف سرمايه‌هاي ملي جلوگيري مي نمايد
بنابراين با هدف افزايش عمر مفيد وبالا بردن كارآيي ساختمان به چگونگي روند ساخت وساز به شيوه اي درست و همچنين روش نگهداري ساختمان و اجزاي آن پرداخت . بر مبناي اين طرح دو گرايش به موازات هم شكل مي يابد
1ـ تحقيق وآموزش در مورد نحوه ساخت وساز
با توجه به اهميتي كه اجراي عمليات صحيح ساختماني در افزايش عمر مفيد آن دارد انجام دادن درست وآگاهانه برخي فعاليتها مي تواند بر كارائي ساختمان بطور چشمگيري بيفزايد
2ـ تحقيق وآموزش در نگهداري وتعمير ساختمان و اجزاي آن

مقوله حفظ ونگهداري در سه مرحله مدنظر ميباشد

الف
نگهداري ، تعمير ومراقبتهاي اضطراري مواردي كه به علت حوادث پيش بيني نشده درساختمان ، اجزاء‌ يا ملزومات آن در ادامه عملكرد بنا وقفه ايجاد ميشود
مانند: قطع آب ، برق ـ نقص در تأسيسات بهداشتي ـ خرابي اجزاي ساختمان بر اثر حوادث غير معمول ، كنترل حشرات و جانوران موزي
ب

نگهداري معمول و مستمر فعاليتهايي كه بطور روزانه و در فواصل كوتاه مشخص در ساختمان انجام مي شود هدف اين فعاليتها تداوم عملكرد ساختمان و پيشگيري از توقف وظايف روزانه است مانند تعميرات جزئي ساختمان ـ سرويسهاي اداري ، موتورخانة تأسيسات بهداشتي نظافت و مراقبتهاي روزانه تخليه زباله و… …
ج

نگهداري و مراقبتهاي ادواري فعاليتهاي تعميراتي كه در فواصل زماني معين انجام مي شود و هدف از آنها تأمين تداوم عملكرد ساختمان بوسيله تعمير و تعويض قسمتهايي است كه بر اثر كهنگي و فرسودگي در معرض عوامل جوي بودن ، ضربه و فشار يا عوامل ديگر دچار خرابي و نقض ميگردند مانند: تجديد روكش بام ـ تعويض كفپوش سيم كشي ـ تعمير نماي كار و ….

با توجه به اهداف بحث احداث تعمير و نگهداري ضروري است بخشهاي ذيل مورد توجه و دقت نظر شما عزيزان قرار گيرد
1- شناسنامه ساختمان
پرونده اي براي ساختمان تشكيل و توضيحات و راهنماي اجرائي از شروع تا پايان بنا همراه با نقشه هاي اجرائي ، تأسيساتي در آن گنجانده شود تا درزمانهاي لازم براي تعميرات به علل مختلف از آنها كمك فني گرفت و نسبت به ترميم و تعميرات اقدام نمود .
وجود شناسنامة ساختمان سبب اجراي ساده تر و صرف هزينه كمتر و زماني كوتاهتر بطور اصولي و صحيح مي گردد.
2ـ شناسائي عوامل مخرب ساختمان و تأثير آنها بر يكديگر نظير اجراي غلط ، مرور زمان و فرسودگي
3ـ جلوگيري از انجام اعمالي كه مي تواند از وارد آوردن صدمه بيشتر به بنا كمك كند مانند توسعه و گسترش غير فني و غير اصولي بنا
4ـ آشنايي عوامل به آموزش در ارتباط با چگونگي برخورد با مشكلات كه ممكن است براي ساختمان ايجاد شود .
5ـ تشكيل يك نظام اداري و مالي جداگانه با اعتبار كافي براي تأمين هزينه‌هاي نگهداري ساختمان و تجهيزات مورد نياز آموزشي ، ورزشي
6ـ نوع استفاده از ساختمان متناسب با كاربري تعريف شده براي آن جهت جلوگيري از صدمات وارده نظير بارهاي فوق العاده زياد و يا سرويس دهي بيش از حد از زمينهاي چمن و …
7ـ تهيه نقشه هاي اجرائي بر اساس ضوابط و استانداردهاي موجود
8ـ شروع و پايان عمليات اجرائي ساختمان با پيگيريهاي مراحل مختلف اجرا بدون تعطيلي و سرعت زياد دنبال شود تا در مدت زمان مشخص به مراحل پاياني برسد زيرا بدليل وقفه هاي طولاني پروژه ها گاهي بدليل اثرات جوي ـ بارندگيهاـ تغيير درجه حرارت بخصوص در فصل زمستان و يخبندان تأثيرات نامطلوبي بر مصالح و اجزاء ساخته شده بنا وارد مي كند كه باعث كوتاه شدن عمر مفيد ساختمان و در نتيجه تعميرات زود رس و مشكلات بعدي خواهد شد .
9ـ مشخص بودن محل دقيق چاهها ـ معمولاً وقتي چاه پر مي شود قابليت آبكشي خود را از دست مي دهد لذا بايستي در پوش چاه به گونه اي اجرا گردد كه امكان بازبيني در زمانهاي مشخص وجود داشته و براحتي بتوان نسبت به تخليه آن اقدام نمود .
10ـ مشخص نمودن محل عبور لوله هاي تأسيساتي در كف با استفاده از موزائيك رنگي يا لوله كشي روي كار .
11ـ توجه به سطح آبهاي زيرزميني براي جلوگيري از نفوذ آب و رطوبت از لايه هاي زيرين ساختمان انجام زه كشي ، ايزولاسيون و …. جهت استحكام و افزايش عمر مفيد بنا .
12ـ مشخص نمودن ضايعات ساختماني ، تأسيساتي و روشهاي مراقبت و نگهداري از ساختمان
13ـ قبل از شروع طراحي مقاومت زمين توسط واحدهاي مكانيك خاك مشخص گرديده تا بتوان نسبت به انتخاب سطوح و مقاطع مختلف و مناسب سازه اقدام و از افزايش هزينه جلوگيري كرد شناخت خاك زمين جهت عملكرد طراح از مسائل اوليه و بسيار مهم براي ساخت يك بنا مي باشد بي توجهي به آن علاوه بر كاهش عمر مفيد ساختمان مشكلات و خسارات فراواني را هنگام استفاده از بنا به بار خواهد آورد .
14ـ ساختن بناي مقاوم به دو عامل بستگي دارد :
1ـ مصالح مرغوب و مقاوم 2ـ اجراي صحيح

حفظ و نگهداري ساختماني
• پاكيزه نگهداشتن بام يا سقف از وجود هر گونه اجسام خارجي .
• پاكيزه نگهداشتن محل آبروها براي جلوگيري از كند شدن روند تخليه آب
• توجه به نوع آبرو به جهت وجود فشار معكوس داخل لوله از پائين به بالا
• دوغاب ريزي بام بصورت سالانه جهت درزگيري سقفهاي صاف سقف موزائيكي
• درزگيري سقفهاي شيرواني ، ايرانيت ، آردواز و … با تعويض يا بتونه مخصوص .
• ماهيچه كشي محل برخورد كف و دست انداز پشت بام و دوردودكشها ، كانال كولر و غيره
• درزگيري آسفالت پشت بام ( محل شستشو داده شده و بعد از خشك شدن اقدام شود .)
• تعمير ايزو گام
• برف روبي به موقع بام ، دست انداز ،‌خر پشته
• كنترل آب دهي كولر و شيرهاي مربوطه .
• عبور و مرور روي ايزو گام با كفش لاستيكي بدون عاج در مواقع ضروري از دمپايي استفاده شود .
• ارتفاع دودكشها از روي دست انداز حداقل يك متر بالاتر باشد .
• دور دودكشها بايد عايق پشم شيشه باشد و روي آن تيغه و بعد پلاستر سيمان ليسه‌اي و روي آن عايقكاري انجام شود .
• كلاهك دودكشها از T نوع انتخاب شود .
• تعمير و مرمت چاه هاي فاضلاب ، طوقه چيني ، نصب گلدان ، هواكش ، دريچه بازديد ، استفاده نكردن از لوله جهت هدايت فاضلاب به ته چاه و انتقال فاضلاب به ته چاه با گلدان.
• كنترل چفت و بست درها و پنجره ها و رنگ آميزي آن و تعويض شيشه‌هاي شكسته و درز بندي در و پنجره از داخل و خارج .
كنترل و رگلاژ قفلها و روغن كاري لوله ها .
• كنترل نرده هاي راه پله
• تعويض كف پله هاي لق و شكسته و جلوگيري از لغزندگي آنها .
• تميز كردن ناودانهاي بيروني دورساختمانها
• اطمينان حاصل نمودن از شيبهاي دور ساختمان جهت دور نمودن آب از اطراف ساختمان
• رفع آسيب ديدگي نماي ساختمان خصوصاً اگر در نما سنگ استفاده شده باشد .
• برف بام در كنار ساختمان انباشته نشود .
• نگهداري فضاهاي سبز از ضروريات بوده و با توجه به عمر درختان موجود بايستي نسبت به نهال كاري و برنامه ريزي لازم اقدام شود .
• نسبت به حفاظت و پاكيزه نگه داشتن كف شوي ها در محوطه اقدام شود.
• از ريختن گازوئيل و نفت روي آسفالت محوطه جلوگيري شود .
• آزمايش قير هنگام حرارت دادن در تعميرات مورد نياز ضروري است.
• عملياتي كه بايد روي زير كار نظير سيمانكاري و گچ كاري انجام شود .
• رفع تركهاي موجود در ديوار عمودي يا افقي

حفظ و نگهداري تأسيسات
• رعايت نكات بهداشتي در سرويسها و دوشها مانند ضد عفوني نمودن و شستشوي آنها
• اشياء و اجسامي كه بنحوي توليد گرفتگي در لوله مي نمايند بايد جمع آوري شوند .
• كنترل شيرهاي آب و پيسوار بطور مرتب
• كنترل شيب كناره هاي ساختمان جهت دور نگهداري آب از ساختمان سرويس
• تعويض و آب بندي شيرهاي دستشوئي و كنترل شير پيسوار جهت جلوگيري از چكه كردن و نشت آب كه باعث پر شدن چاهها خواهد شد.
• استفاده از كابينتهاي پايه دار (فاصله دار از زمين ) جهت تميز نمودن
• نصب اگزوز فن براي آبدارخانه ، آشپزخانه بجهت تهويه هواي حاصل از بخار پخت و پز كه موجب زنگ زدگي در و پنجره خواهد شد.
• كنترل هواي داخل فضاهاي ورزشي و اداري
• رعايت فاصله هاي مناسب اشياء و و سائل ورزشي جهت حفظ ايمني و سلامتي دانش آموزان
• تميز كردن فضاها بعد از هر مرحله انجام آموزش و تمرين
• پاك بودن كف فضاها از مواد لغزنده
• قبل از شروع فصل سرما با يستي نسبت به تعمير و سرويس موتور خانه مركزي يا بخاريها اقدام نمود بايد اين كار توسط افراد متخصص انجام شود .
• دودكشها را تميز كنيد و از كلاهك پشت بام بازديد بعمل آورده و در صورت خرابي يا پوسيدگي نسبت به تعويض آن اقدام كنيد .
• از بخاريهاي فاقد كاربراتور استفاده نكنيد
• حتي الامكان از بخاريهاي پيلوت دار با شير برقي استفاده نمايد، فاصله بخاري گازي از لوله اصلي گاز نبايد بيشتر از (80) سانتي متر باشد ، چنانچه اين فاصله بيشتر است از لوله فولادي روكار بجاي لوله مسي استفاده نمائيد.
• هر چند وقت يكبار محل اتصالات شيلنگ و لوله گاز و بخاري را بوسيله كف صابون آزمايش كنيد تا مطمئن شويد نشتي گاز وجود ندارد.
• چنانچه قبل از روشن كردن بخاري بوي گاز را حس كرديد قبل از كبريت زدن اتصالات را مطابق با بند (16) آزمايش كنيد ،‌درها را باز كنيد تا گاز محبوس شده خارج گردد و پس از حصول اطمينان بخاري را روشن نمائيد .
• هرگز براي خروج گاز از پارچه خشك كه در هوا مي گردانيد استفاده نكنيد پارچه بايد كاملا خيس باشد.
• اتصالات گازي (شيلنگ گاز مشعل ها با لوله اصلي گاز) را با كف و صابون آزمايش نمائيد .
• پمپ ها بايد روغنكاري و آب بندي شوند .
• منبع دو جداره را بازديد كنيد و شير اطمينان را آزمايش كنيد
• منبع انبساط را بازديد كرده و از كارشناور آن مطمئن شويد و در صورت نياز نسبت به آب بندي آن اقدام كنيد و در صورت نياز رسوب گيري نمائيد .
• كليه شير آلات موتور خانه را آب بندي نمائيد
• در طول سال چند بار تمام شير آلات را (خصوصاً آب گرم) باز و بسته نمائيد .
• عايق منبع انبساط را تعمير نمائيد
• بازديد مستمر از منبع انبساط بسيار ضروري است اگر كمبود آب مشهود گرديد براي يافتن علت و تعمير آن به سريس كار (متخصص) مراجعه نمائيد .
• چنانچه منبع انبساط سر ريز نمايد بايد نسبت به تعمير يا تعويض شناور آن اقدام نمود .
• چنانچه مشعل يكسره كار مي نمايد و خاموش نمي شود بايد درجه حرارت رفت و برگشت كنترل شود ، چنانچه ترموستات مشعل را قطع و وصل مي نمايد احتمالاً لوله سوراخ شده كه بايد نسبت به تعمير آن اقدام نمود ، به همين دليل در پاره اي موارد بايد روشن و خاموش شدن مشعل را با مشاهده كنترل نمود .
• كليه كليد ها و فيوز هاي تابلو برق را بازرسي نموده و بوسيله متخصص نسبت به رفع عيب آن اقدام نمائيد .
• چنانچه گرفتگي در سيستم فاضلاب سرويسها مشاهده شود بايد شيب لوله هاي فاضلاب كنترل گردد ،‌حداقل شيب (5/1) و حداكثر(2) درصد مي باشد .
• چربي گيرها را كنترل و نسبت به تخليه رسوبات چرب اقدام نمائيد .
نكات حائز اهميت در احداث فضاهاي ورزشي
• طبقه بندي فضاهاي ورزشي مانند ، سالن ورزشي ،‌استخر ، مجتمع هاي ورزشي ، زمينها ورزشي و …
• موقعيت وشرايط استقرار فضاهاي ورزشي
• عوامل طبيعي مؤثر در استقرار فضاهاي ورزشي شامل :
• خاك ، مطالعات پوشش گياهي ، توان بالقوه خاك ، نفوذ پذيري و مكانيك خاك .
• توپوگرافي ، مطالعات آبهاي سطحي ، آبراهه ها ، دسترسي ها ،‌آب و هواي موضعي ، چگونگي جابجائي
• جهت گيري ، جهات استقرار به منظور دريافت مناسب انرژي خورشيد، بادهاي مطلوب و ديد و منظره
• آب ، بررسي نوع آب ، تأمين آب مورد نياز خصوصاً استخرها
• گونه هاي گياهي ، مطالعات گونه ها ، استقرار گياهان ، سايه ، كاهش دماي محيط ، تنظيم دما ، تنظيم رطوبت ، ممانعت از باز تاب اشعه خورشيدي ، هدايت بادهاي مطلوب ، صافي هوا ، آگوستيك محيط زيست مطلوب و زيبا .
• عوامل مصنوعي مؤثر در استقرار فضاهاي ورزشي :
• ملاحظه الگوهاي فعاليتي و كاربري اراضي پيرامون ورزشگاه و جلوگيري از ناسازگاري هاي احتمالي با فضاهاي همسايه
• ملاحظه ويژگي تاريخي محل و بهره برداري مناسب
• جوانب ايمني و امنيتي
• دقت در انتخاب محل ورودي مجموعه بر اساس تسهيل در رفت و آمد و كنترل مراجعين و توجه به سر و صداي تماشاگران ، ورزشكاران ، خصوصاً هنگام برگزاري مسابقات براي تأمين آسايش همسايگان
• پيش گيري از انتقال سر و صدا
• روشنائي محوطه در حد تأمين ايمني و امنيت مجموعه بدون تشعشع نا مطلوب به سمت خارج ورزشگاه و ايجاد مزاحمت براي همسايگان و اختلال در عبور و مرور وسائط نقليه .
• توجه به نصب تابلوهاي راهنما و اطلاعات براي راحتي مراجعين
• توزيع مراكز ورزشي با توجه به جمعيت فضاهاي آموزشي هر منطقه
• ظرفيت پوشش دهي فضاهاي ورزشي
الگوي فضاهاي ورزشي براي استفاده چند منظوره ورزشي
توصيه هاي ايمني در فضاهاي ورزشي
مشخصات فيزيكي فضاها و مقررات رشته هاي ورزشي
تجهيزات فضاهاي ورزشي
دستور العملهاي طراحي فضاهاي ورزشي شامل احداث سالن و فضاهاي پشتيباني طبق استانداردهاي موجود و آئين نامه ها و مقررات ملي لازم الاجراء ميباشد.

مكان يابي و شرايط انتخاب زمين ها ي ورزشي
استقرار فضاهاي ورزشي به لحاظ تأثيرات خاص كه بر كالبد بافت شهر يا منطقه مي گذارد و با رمالي زياد دارد شايسته بررسي گسترده اي مي باشد ، لذا تعيين معيارهاي مناسب براي مكانيابي آنها الزامي است .
در سازماندهي منظم هر يك از عناصر شهري (كاربري ها ) در جهت دستيابي به الگوي خاص لازم است ويژگيهاي هر يك از آنها بصورت دقيق مورد بررسي قرار گرفته ، كيفيت و كميت آن فعاليت روشن شده تا روابط متقابل بين آنها از جهت همگن يا نا همگن بودن مشخص گردد.
در طراحي كالبدي يك شهر ( انتخاب مكانهاي مناسب براي استقرار هر يك از فعاليتهاي شهري ) بايد به سه مسئله مهم توجه شود :
الف ) سازگاري نوع فعاليت مورد نظر با فعاليتهاي همجوار
ب) مطلوبيت مكان براي استقرار فعاليت مورد نظر
ج) مناسب بودن مكان فعاليت مورد نظر به لحاظ ظرفيت با توجه به نياز منطقه و دسترسي ها .
سازگاري :
به معني هماهنگي و همخواني تعريف شده است و در اين بحث منظور هماهنگي و همخواني بين فعاليتهاي شهري از يكسو و هماهنگي فرم و عملكرد واحد ورزشي از سوي ديگر مي باشد ، دستيابي به اين امر مستلزم شناخت كامل ويژگيهاي كالبدي و عملكردي هر يك از كاربري شهر است .
مطلوبيت :
در اين بخش معيارهائي كه در مطلوبيت يك فضاي ورزشي مؤثر هستند مورد بررسي قرار مي گيرد مطلوبيت چنين فضائي در گرو شناخت نوع فعاليت ، عملكرد ، نيازمنديها ، كنش و واكنشهائي است كه كاربري مجموعه ورزشي با ديگر كاربريها پديد مي آورد ، در اين بخش استقرار فضاي ورزشي با توجه به شرايط محيطي ، شعاع دسترسي ، انطباق با طرحهاي توسعه ، دسترسي ها ،‌ تأسيسات موجود و آتي مورد تجزيه وتحليل قرار مي گيرد تا از آنها به عنوان معيارهاي تفضيلي جهت تعيين مكان مناسب براي ساخت فضاي ورزشي استفاده شود .

ظرفيت :
ظرفيت مكاني بعنوان يك عامل اساسي تعيين كننده سطوح مورد نياز فضاهاي ورزشي خواهد بود كه اندازه وابعاد و سطح زمين بايد جوابگري فعاليتهاي تعيين شده در شرايط حال وتوسعه آينده باشد .( استاندارد سازي )

عوامل مؤثر در انتخواب زمين مجموعه هاي ورزشي :
1ـ مشخص بودن وضعيت مالكيت زمين و نوع كاربري آن (بنام سازمان يا ادارات آموزش وپرورش باشد ( .
2ـ بلا معارض باشد ، از تمام جهات .
3ـ با توجه به مطالعات اقليمي وتعيين جهت باد بايد توجه داشت زمين انتخابي در مسير عوامل آلودگي زا مثل دود كار خانجات ، مواد شيميائي ، بوي محل تجمع زباله ها ،‌ فاضلاب شهري ، قبرستان ، كشتارگاه ، محلهاي داراي آلودگي صوتي ، مرغداري ،‌ دباغ خانه ، كوره هاي آجر پزي ، تيمارستان ،‌ گورستان، پمپ بنزين و000 نباشد.
4ـ رعايت حريم هاي قانوني معابر رودخانه هاي فصلي ، مرزي ، دريا ودرياچه الزامي است .
5ـ امكان استفاده مجموعه در خصوص آب قابل شرب ) شبكه لوله كشي شهر يا روستا )‌ الزامي است و استفاده از آب چاه ،‌ چشمه يا قناب با اخذ مجوز از اداره بهداشت منطقه به لحاظ ميكروبيولوژي ضروري است .
6ـ دارا بودن برق شبكه سراسري .
7ـ امكان استفاده از تسهيلات شبكه مخابراتي .
8ـ امكان استفاده از شبكه سراسري گاز
9ـ‌ زمين انتخابي نبايد در اراضي پست وسيل گير واقع شده باشد .
10ـ داراي شيب 3% و حداكثر 15% درصد باشد .
11ـ زمين نبايد در مجاورت محلهائي كه احتمال ريزش كوه و بهمن وجود دارد قرار داشته باشد .
12ـ زمين بايد خارج از حريم كابلهاي هوائي و زميني فشار قوي برق باشد.
13ـ زمين بايد خارج از حريم خطوط اصلي و فرعي گاز رساني باشد .
زمين بايد خارج از حريم لوله هاي سراسري نفت رساني حتي با فاصله خيلي زياد باشد ،‌البته ارجح است از ساخت فضا در كنار چنين خطوطي خودداري نمود .
15ـ زمين داراي عوارض و توپوگرافي نامناسب كه هزينه هاي آماده سازي زياد را در بر خواهد داشت نباشد .
16ـ زمينهائي كه داراي سطوح صاف و مناسب يكپارچه براي تجمع ساختمانها و فضاهاي ارتباطي بين زمينهاي ورزشي نباشند مناسب نيستند.
17ـ از نظر راه دسترسي و جانمائي زمين براساس طرحهاي تفضيلي يا هادي مصوب لازم است كه كروكي زمين تهيه شده و به تأييد مراجع ذيصلاح برسد .
18ـ حريمهاي قانوني راههاي احتمالي موجود در اطراف زمين بعد از اخذ استعلام رعايت شود تا ابعاد قطعي زمين پس از اصلاحي مشخص گردد.
19ـ استعلام از شهرداري يا ادارات ذيربط به لحاظ اينكه مشخص گردد زمين در محدوده طرح توسعه فعلي يا آينده شهر يا مسير بزرگراههاي ارتباطي واقع نشده باشد .
20ـ زمين نزديك و در مسير حوزه هاي آبريزه فرعي و اصلي و رودخانه‌ها قرار نداشته و باتلاقي نباشد .
21ـ زمينهاي واقع بر روي آب انبارهاي متروكه و مدفون در خاك ، مسير قنوات متروكه يا دايره مردود مي باشد
22ـ زمينهائي كه عمق خاك دستي و بقاياي زباله در روي آنها بيش از حد پي سازي باشد براي احداث ساختمان مناسب نيستند .
23ـ زمينهاي همجوار با پست هاي زميني فشار قوي نامناسبند .
24ـ زمينهاي واقع شده در جلوي منابع زيزميني آب شهر كه در عمق پائين تر هم واقع گرديده اند براي احداث ساختمان مناسب نيستند.
25ـ زمينهاي واقع شده در خط القعر شهرها مناسب احداث ساختمان نمي‌باشند.
26ـ زمينهائي كه در كنار مخازن سوخت شهر ها واقع گرديده اند براي احداث ساختمان نا مناسبند.

استعلامها:
استعلامهاي مورد نياز جهت ساخت و ساز و احداث
استعلام از شهر داري جهت مشخص شدن ابعاد قطعي زمين بعد از رعايت بر اصلاحي احتمالي
استعلام در مورد عوامل آلودگي زا از محيط زيست منطقه
استعلام از اداره بهداشت جهت صدور مجوز براي استفاده از آب چاه يا چشمه براي شرب.
استعلام از اداره آب و فاضلاب و محيط زيست جهت جمع آوري آبهاي سطحي و هدايت آن به سپتيك خصوصاً در كنار رودخانه ها و دريا يا فاضلاب شهري .
استعلام از اداره برق مبني بر عدم عبور خطوط فشار قوي از داخل زمين در طرحهاي آتي .
استعلام از اداره گازمبني بر عدم عبور لوله هاي اصلي و فرعي گاز از داخل زمين در طرحهاي آتي .

بخش دوم

روانشناسي رنگها

روانشناسي رنگها
رنگها در روح و روان انسان تأثير زيادي مي گذارند كه حتي بعضي وقتها موجب تغيير رفتارها مي شوند.
خاصيت رواني و تأثير دروني رنگها موجب گرديده در امور متعددي اين خاصيت مورد استفاده قرار گيرد كه در اينجا خصوصيات رواني رنگها به طور مختصر توضيح داده مي شود.
1ـ رنگ آبي :
رنگي است صاف ، روشن با طراوت آرام ،‌ساكت ،‌تسليم شونده و اميدوار كننده.
در آزمايش هاي علمي به اثبات رسيده است كه اشعه آبي موجب افزايش فعاليتهاي حياتي سلولها مي گردد ،‌لذا در صورتي كه نور آبي به سلولهاي پوست بدن تابيده شود فعاليت آنها افزوده شده و گلبولهاي سفيد از سطح پوست بدن به سوي داخل كشيده مي شوند. اين رنگ تسكين دهنده بوده و براي دردهاي عصبي و بيداري بسيار مفيد است ، رنگ آبي كه حالت سرد كننده دارد براي اطاق بيماران تب دار مفيد است اين رنگ در كاهش فشار خون تأثير دارد .

2ـ رنگ قرمز :
مهيج و پر قدرت است افراد عصبي بهتر است در معرض اين رنگ قرار نگيرند زيرا باعث بالا رفتن فشار خون انسان مي شود كشش عضلاني بدن افزايش مي يابد ، فعاليت عمومي انسان زياد مي شود .
اين رنگ خاصيت اشتها آوري داشته و بدين جهت بهتر است وسائل رستورانها قرمز رنگ باشد ، اين رنگ پس از مدت طولاني آزار دهنده شده و باعث اذيت رواني و ايجاد خستگي مي نمايد .
در اثر تابش اشعه قرمز به پوست گلبولهاي سفيد خون به طرف پوست و سطح خارجي بدن كشيده مي شود و تراكم لكوليستي به وجود مي آورد و در نتيجه فعاليت ميكروب كشي و ميكروب خواري آنها در سطح خارجي بدن به مراتب بيشتر از قسمتهاي داخلي مي شود ، قرمز جزء‌ رنگهاي گرم است ،‌اثر تحريكي زيادي دارد و در علائم هشدار دهنده و خطر بيشتر استفاده مي شود .

3ـ رنگ زرد:
رنگ زرد كه جزء رنگهاي گرم است نشانه نورو روشني است . اين رنگ با فهم و دانائي ارتباط دارد و نشان دانش است اين رنگ تحريك كننده ذهني و هوشي است و موجب تقويت فكر انسان مي شود ،‌بنابراين براي محيط هاي آموزشي مناسب است ،‌رنگ زرد در ايران نشانگر يأس ،‌نااميدي و تنفر است ، شايد بتوان گفت كه چون در زمانهاي قديم مسائل طبي و بهداشتي پيشرفت نداشته و در اكثر نقاط ايران مرض يرقان يا زردي باعث مرگ و مير گرديده اين ذهنيت پيش آمده .

4ـ رنگ سبز :
اين رنگ كه از تركيب دو رنگ زرد و آبي است و دو رنگ سرد و گرم مي باشند بنابراين رنگ سبز يك رنگ ولرم است .
اين رنگ نشانه طبيعت و رويش گياهان است.
در آرامش اعصاب تأثير گذاشته و باعث قدرت عمل و صبوري بيشتر در انسان مي شود اين رنگ فشار خون را كاهش مي دهد و از آرام بخش ترين رنگ‌هاست .

5ـ رنگ نارنجي :
جزء رنگهاي گرم است مهيج بوده و در عين حال آرام بخش و مسكن است، نبض را زياد مي كند ولي بر فشار خون تأثير ندارد ،‌اين رنگ موجب تحريك چشم ، مغز و اشتهاي بيشتر مي باشد و اثرات ملايم تري نسبت به قرمز دارد.
6ـ رنگ بنفش :
اين رنگ كه رنگ سردي است نشانه كناره گيري ، انزوا طلبي و بي طرفي مي باشد و كنايه از غم و اندوه است .
اين رنگ خواب آور بوده و موجب كاهش بيداري در افراد مبتلا به كم خوابي مي شود نشانه بي اختياري ، ظلم ، بي خبري و دشواري است ، رنگي مرموز و تحريك كننده احساسات است .
اين رنگ موجب ركود فكري و جنبش ذهني افراد مي شود و بازده آموزشي را پائين مي آورد و براي محيط هاي آموزشي مناسب نمي باشد .
7ـ رنگ سفيد :
سفيد مخالف سياهي و تاريكي است و اثري مفرح و دلگشا دارد .
سفيد خاصيت مثبت تهييج كننده نوراني ، فضا دار و ظريف و لطيف دارد .
اين رنگ سمبل عفت ،‌پارسائي و بي گناهي و نشانه صلح است .
8ـ رنگ سياه :
بر خلاف سفيد ، بي تحرك و ساكت و غير محرك است ، تحريكات رواني و جسماني را كاهش مي دهد و حالت سستي دارد ، رنگي متأثر كننده ، افسرده ولي سنگين است ،‌اين رنگ سمبل غم ،‌اندوه ، ترس ، پوشيدگي و رازداري است .
9ـ رنگ خاكستري
تركيبي از سياه و سفيد است و نوعي رنگ خشن و موزون مي باشد
اين رنگ موجب مي گردد كه چشم و اعصاب انسان دچار خستگي نشود.
10ـ رنگ قهوه اي :
رنگ قهوه اي انگيزه خلاق وسيعي را كه نيروي فعال رنگ قرمز است از دست مي دهد . لذا رنگ قهوه اي نشانگر احساس بصورت كاربرد آن در حواس جسماني است ، حالت حسي دارد كه مستقيم به جسم مادي (بدن انسان) مرتبط مي‌شود ، وضعيت آن در رديف رنگ ، حكايت از شرايط حسي بدن دارد ، آثار اين رنگ بصورت كسالت و بي انگيزگي است ، انتخاب كننده اين رنگ نياز شديد به آسايش جسمي و روحي دارد .

بخش سوم
خصوصيات چمن (grass)
گياهي است تك لپه اي ( مونوكوتيلدون ) از تيره گرامينه ها و جزء نباتات دائمي يك يا چند ساله محسوب مي شود . اين گياه انتشار جهاني داشته و تحت شرايط آب و هوايي گوناگون از نواحي استوايي تا نواحي قطبي مي رويد. مركز رويش چمن در قسمت طوقه ، نزديك خاك است و اين مركز رويشي پايين به گونه اي است كه كار چمن زني را آسان مي كند و از اين رهگذر هيچگونه آسيبي به مريستم انتهايي گياه وارد نمي شود و نيز قدم زدن روي آن تقريباً‌ بدون عارضه بوده و حتي در مقابل پاخوري ولگد كوب شدن نيز مقاومت نشان داده و آنچنان آسيبي به چمن وارد نمي شود .
گياه چمن داراي سيستم ريشه اي از نوع افشان بوده و به طوري كه از ريشه هاي اصلي گياه ريشه هاي فرعي زياد منشعب مي گردند. چمن در ميان گياهان زينتي آسيب پذير ترين آنها نسبت به كمبود آب به شمار مي رود و اين به دليل حجم كم سيستم ريشه اي چمن مي باشد .
به هر حال اين گياه به دليل داشتن بافت برگي متراكم و پوشاننده بهترين پوشش براي زمين هاي ورزشي بخصوص زمين فوتبال محسوب مي گردد.
ويژگيها و شرايط چمن خوب
قابليت پا خوري و استقامت
سازگاري با شرايط آب و هوا و چهار فصل بودن
دوام ، طول عمر و قدرت تحمل چيده شدن در دفعات و رشد مناسب
ظرافت ، لطافت و سرسبزي برگها ، بافت و رنگ خوب در فصلهاي مختلف
دارا بودن ساقه كوتاه با قدرت پنجه زني زياد و سرعت جوانه زدن
عاري بودن از كچلي ،‌علفهاي هرز ، آفات و بيماريها
مقاوم به خشكي ، سرما و گرما و شوري خاك و سايه
چمنهاي فصل گرم : به درجه حرارت بالا مقاوم بوده و رشد بهينه آنها در نور كامل خورشيد و درجه حرارت 25 تا 35 درجه سانتيگراد است .
چمنهاي فصل سرد:در آب و هواي خنك خوب رشد مي كنند ، به گرماي زياد مقام نيستنددرجه حرارت مناسب آنها 15 تا 25 درجه سانتيگراد است .
چگونگي ايجاد سيستم زهكش فني :
در خاكهايي كه خاصيت زهكشي مناسب نداشته باشند بطور مصنوعي اقدام به ايجاد سيستم زهكشي مي گردد براي اينكار ابتدا عمليات خاكبرداري در منطقه مورد نظر صورت مي گيرد .
عمق عمليات خاكبرداري معمولاً بين 80-70 سانتيمتر خواهد بود . زمين مربوطه پس از انجام خاكبرداري بايستي كاملاً از نظر توپوگرافي (پست و بلنديها) مسطح و يكنواخت باشد . در اين مراحله عمليات حفر كانالهاي اصلي و فرعي صورت مي گيرد، شيب لازم براي هدايت آب به بيرون از سيستم بايستي در نظر گرفته شود ، معمولاً‌ براي حصول نتيجه مطلوب در انتخاب جنس كانالها از بتن سيماني يا لوله هاي پلي اتيلين استفاده مي شود . براي سهولت خروج آب از سيستم ، كانالهاي اصلي و فرعي تعبيه شده به يك سيستم خروجي نهايي منتهي مي گردند و بدين ترتيب آب مورد نياز گياه پس از قرار گرفتن در دسترس سيستم ريشه اي و مشروب كردن ريشه ها ( مازاد آب بصورت زه آب) ازمنطقه ريشه ها به پايين نفوذ كرده ( طبقات زهكش ،‌آب را تدريجاً نفوذ داده و به پايين منتقل مي كنند) و از سيستم به بيرون از محوطه زمين چمن منتقل مي شود .
مرحله بعدي در ايجاد سيستم ، استفاده از سنگهاي رودخانه اي بصورت قلوه سنگها و ايجاد طبقه بلوكاژ است معمولاً ايجاد طبقه در 2 يا 3 رديف صورت مي گيرد و عمل آن نيز به 35-25 سانتيمتر مي رسد . در ايجاد اين طبقه نهايت دقت در عمليات اجرايي بايستي صورت گيرد تا حالت تثبيت ايجاد گردد و از مشكلات بعدي جلوگيري شود براي اينكار زدن غلتك ضروري است .
مرحله نهايي عمليات ، تشكيل طبقه فوقاني طبقه بلوكاژ ، يعني استفاده از شن هاي ريز و درشت است كه نقش فيلتر بين طبقات بلوكاژ و خاك بستر را دارند و از مسدود شدن فضاهاي خالي بين طبقه بلوكاژ (خلل و فرج ايجاد شد) جلوگيري كرده و نفوذ‌ آب به طبقه زيرين را تسهيل مي نمايند . عمق اين طبقه نيز 15-10 سانتيمتر خواهد . بعد از ايجاد سيستم زهكشي ، مهمترين قسمت زيرسازي بستر چمن ،‌انتخاب نوع خاك زير بستر چمن و ايجاد اين طبقه است . چرا كه بستر اصلي چمن همان خاك محسوب مي شود و هر چقدر در انتخاب ،‌ظرافت بخرج داده شود موفقيت به همان اندازه بالا خواهد بود خاك انتخابي بايستي از نظر مواد آليـ معدني غني باشد تا شرايط مطلوب براي رشد و نمو گياه را فراهم نمايد.
در انتخاب خاك بستر از نوع خاكهاي رسي ( قطر ذرات كمتراز 002/0 ميلي متر ) با تركيب خاك ـ ماسه ( قطر ذرات 02/0 تا 002/0 ميلي متر استفاده مي‌شود .
اين نوع خاك ها با توجه به بافت آنها مستحكم بوده و با سادگي قابل گسست نيستند و ساختمانشان زود پاشيده نمي شوند . بنابراين براي بستر چمن (مخصوصاً در زمين هاي فوتبال) اهميت خاصي پيدا مي كنند .
عمليات غني سازي ( حاصلخيز نمودن )‌خاك حتماً بايستي صورت گيرد . اينكار بوسيله كودهاي آلي ( حيواني ) خاك برگ ـ مواد هوموسي ،‌كمپوست و … صورت مي گيرد.
در انتخاب نوع خاك ( رس و ماسه ريز ) بايد دقت شود كه خاك انتخابي عاري از هر گونه آلودگي به مواد آهكي و مواد نمكي و بذر و علفهاي هرز و عوامل بيماريزا و غيره باشد . براي اين منظور ميتوان از طريق آزمايشگاههاي تست خاك ،‌به ميزان املاح محلول در خاك ( Al,Ca,Na…) پي برد .
عمق طبقه خاك زير بستر معمولاً 25-20 سانتيمتر خواهد بود.
عمليات بعدي در انجام مراحل آماده سازي بستر زيرين چمن شامل ، ماله كشي روي خاك مورد نظر ، تسطيح خاك حالت تراز بستر و همچنين شيب بندي و نهايتاً زدن غلتك براي كوبيدن خاك خواهد بود . در شكل زير نيمرخ 10 سانتيمتري پروفيل سيستم زهكشي فني نشان داده مي شود :

و هر چقدر اين زير ساخت محكم و سنگين باشد چمن عمر و دوام بيشتري خواهد داشت مخصوصاً‌ در نقاط شيبدار و قابل شستشو براي دستيابي به خاك مناسب از نقطه نظر بافت مطلوب و زهكشي و PH بايستي مقدار معيني از مواد افزودني به آنها اضافه نمود ، همچنين خاك چمن بايد عاري از علف هاي هرز (نوع خطر ناك ) باشد و براي حل اين مشكل پيش از اقدام به كاشت چمن بايستي تمام علفهاي هرز و اندام هايي مثل ريزوم و استولون و غده و پياز را كه مربوط به اين گياهان است ، منهدم از خاك منطقه چمنكاري خارج نمود . در مورد بذر آنها اينكار قبل از مراحل تشكيل بذر گياهان هرز صورت مي گيرد . در بحث هاي بعدي مفصلاً به موضوع كنترل علفهاي هرز پرداخته خواهد شد .

كاشت چمن :
كاشت چمن به چهار طريق قابل اجرا است :
1ـ كاشت بذر چمن سنتي
بعد از آماده سازي زمين مثل حمل و پخش خاك و انجام عمليات ماله كشي ( براي تسطيح خاك بستر) و ايجاد تراز زمين و غلتك زني ( براي كوبيدن و محكم كردن خاك بستر ) بستر براي پاشيدن بذر چمن آماده شده و كاشت صورت مي گيرد.
در كشور ما بذر پاشي به روش سنتي و دست پاش انجام مي گيرد البته لازم و ضروري است كه كاشت بذر و چمن در روزهاي بدون باد صورت گيرد تا نتيجه مطلوب حاصل گردد ، و نهايتاً نياز به عمليات كلي واكاري نباشد.
براي انجام عمليات كاشت بذر چمن ، ابتدا بذرها به نحو توصيه شده و به مقدار كافي بايستي در همه جاي زمين افشانده شود ، در غير اينصورت چمن به حالت ناهمگن و غير يكنواخت سبز خواهد شد مقدار بذر مصرفي نيز بستگي به درشتي و ريزي بذر دارد از 60-30 گرم در متر مربع فرق خواهد كرد . البته كار بذر پاشي را ميتوان با ماشينهاي سانتريفوژ نيز انجام داد كه فعلاً در كشور ما كاربردي ندارد .
به هنگام استفاده از اين ماشين يا ديگر وسايل مكانيكي بهتر است بذرها را با موادي مانند ماسه يا خاك نرم مخلوط نمود و سپس اقدام به كاشت كرد.
براي اينكار نخست تمام بذر را به دو قسمت مساوي تقسيم مي كنيم قسمت اول را در جهت معيني پخش مي كنيم و سپس قسمت دوم بذر را عمود بر حالت قبلي مي افشانيم . در كشور ما معمولاً بعد از اين مرحله براي تثبيت بذر غلتك زده مي شود براي حفظ رطوبت بذر مي توان لايه اي از مواد آلي مالچ سبك و عاري از بذر علفهاي هرز ( كود دامي پوسيده و خاك برگ الك شده ) به ضخامت 5/1-1 سانتيمتر بر سطح بستر كاشت گسترانيد.
در هنگام آبياري كه براي نخستين بار صورت مي گيرد بهتر است مدت زماني را كه طول مي كشد تا آب به عمق 30-20 سانتيمتري نفوذ كند ياداشت شود تا براي آبياري هاي بعدي ، براي همان زمان يادداشت شده اقدام گردد . هم اكنون در پاركهاي بزرگ و زمين هاي ورزشي از سيستم آبياري اتوماتيك استفاده مي شود.
چمن زن :
نمونه‌هايي از چمن زن هاي برقي ، موتوري، تراكتوري كه امروزه كاربردشان زياد است در شكلهاي زير آماده است .

هر قدر چمن بيشتر كوتاه شود تناوب چمن زني و مدت زمان آبياري نيز بيشتر مي شود پيرايش چمن در فاصله هاي زماني كوتاه گرچه كاري دشوار است اما دستاوردهاي ارزشمندي داردكه از آن جمله است
مقاومت در برابر پا خوردگي و همچنين خاصيت خودترميمي چمن ) در بحث عملكرد چمن ، با انجام عمل پيرايش و هرس بر روي آن ، افزايش دورة رشدو مقاومت آن نسبت به عوامل گوناگون مد نظر است كه نهايتاً بر روي طول دورة‌ عمر گياه تأثير فوق العاده اي خواهد گذاشت .
در احداث زمين فوتبال انتخاب نوع چمن ( واريته مخصوص ) بسيار مهم و حائز اهميت است .
در اين مورد خاص سنخيت نوع چمن بكار رفته در فضاي ورزشي كاملا لازم است و بنابراين بايستي از چمني استفاده نمود كه در طول مدت زمان لازم، ‌نتيجه مطلوب را حاصل نمايد.( قابليت بهربرداري در تمامي فصول سال را نيز داراباشد)

دستور العمل اجرايي به شيوه علمي و اصولي حفظ و نگهداري چمن زمين فوتبال در دورة‌رشد و بهره برداري از آن :
چمن جز نباتات گياهان بسيار ظريف و حساس است و جلوه و زيبايي آن (از نظر صفات كمي و كيفي ) مستلزم وقت و هزينه است كه براي حفظ و نگهداري آن صرف مي شود و نكته مهم اين كه دقت در حفاظت چمن و همچنين استفاده اصولي و علمي از اين پوشش سبز و دوام و كاربري مفيد آن در طول دوره حيات نقش اساسي دارد به طوري كه هر چه قدر استفاده از زمين چمن اصولي تر انجام پذيرد، طول عمر چمن ( دوره بقاء ) و رشد آن نيز طولاني و دائمي خواهد بود.
آبياري چمن
اولين گام در حفظ و نگهداري چمن آبياري است . آن هم آبياري اصولي چمن كه بسيار حائز اهميت است . آبياري معمولاً‌ در طول شبانه روز ( بسته به نياز آبي گياه و شرايط خاص منطقه ) متفاوت خواهد بود . و ممكن است در اوايل و يا اواخر ساعات روز انجام گيرد . از آبياري در زير تابش آفتاب ( مخصوصاً تابش عمودي ) حتي الامكان بايد خودداري كرد . عمق آبياري نيز مهم است و حتماً بايستي كاملاً عمقي باشد نه سطحي ، ميزان آبياري نيز بر حسب درجه حرارت رطوبت نسبي و فاصله بارندگي ها و گونه چمن متفاوت خواهد بود.
استفاده از حاصل خيز كننده هاي خاك
(نيترات – فسفات – سولفات)
اين حاصلخيز گننده ها به صورت كودهاي آلي و طبيعي (دامي ) و كودهاي معدني و مصنوعي ( شيميايي) به زمين داده مي شود. انجام عمليات حاصلخيزي توسط كودها
( كوددهي ) بايستي زير نظر كارشناس و فرد متخصص در امور مربوطه صورت پذيرد تا نتايج سوء و زيان بار به وجود نيايد.
استفاده از سموم دفع آ‏فات نباتي و امراض
به طور مثال طعمه پاشي براي مبارزه با آبدزدك ، اجراي عمليات در اين مرحله مستلزم نظارت فرد متخصص بوده و اهمال كاري ممكن است خطرات زيان باري به وجود آورد .
مبارزه مكانيكي و كشيدن علفهاي هرز چمن
اين مرحله بسيار حائز اهميت است و در يكنواختي ، رشد و پوشش سبز (چمن ) نقش زيادي دارد . به جرأت مي توان گفت كه مبارزه اصولي و دائمي با گياهان هرز ، در طول دوره بقاي پوشش اصلي تأثير بسيار فراوان و مهم دارد در صورت مبارزه به موقع و اصولي با علفهاي هرز مي توان انواع آنها را محدود و كاملاً از بين برد و بدين ترتيب پوشش همگن و يك دست با عملكردي بالا به دست آورد .
هرس يا چين زدن چمن
اين كار از ارتفاع معين و خاصي صورت مي پذيرد . در جين زدن چمن ارتقاع متناسب 5-4 سانتي متر است و حتي الامكان بايدسعي شود كه آن ارتفاع حفظ گردد . تيز يا كند بودن تيغه ماشين چمن زني نيز در اين مرحله داراي اهميت خاصي است ، به طوري كه هر قدر تيغه ماشين تيز تر باشد ، عمليات مربوط به چين زدن نيز اصولي ، با كيفيت بالاتر و در مدت زمان كوتاه تر صورت خواهد پذيرفت .
البته بايد در نظر داشت كه در اجراي عمليات هرس بايستي از نوع دستگاه چمن زن خاص زمينهاي فوتبال استفاده كرد .
عمليات ترميم
ممكن است در نقاطي از زمين بر اثر كنده شدن چمن و يا كوبيدگي ها مكرر ، نشاء ها از هم فاصله گرفته و يا كاملاً خالي گردد. در اين صورت براي جلوگيري از توسعه اين نقيصه كه سطح قابل توجهي از زمين را در بر گرفته و زمين دچار كچلي مي شود ، سريعاً‌ اقدام به عمليات ترميم مي نمايند. اجراي اين مرحله با نظارت كامل كارشناس مربوط و متخصصين در اين امر صورت مي‌پذيرد.
انجام عمليات سيخك زني يا چنگك زدن
گاهي اتفاق مي افتد كه در اثر استفاده مداوم و غير اصولي از زمين لايه خاك زير پوشش چمن كوبيده شده و حالت متراكم تر پيدا مي كند . دراين حالت بر اثر عدم تبادلات گازهاي هوا بين بخش ريشه اي گياه و محيط بيرون ، صدمات جبران ناپذيري به گياه وارد مي شود . با اجراي اين عمليات ، در راستاي بهبود وضعيت زمين اقدام مناسبي صورت گرفته و تقريباً محيط از اين نظر احياء مي‌گردد.
در اجراي اين مرحله از مراحل حفظ و نگهداري ، استفاده از نظرها و تجارب كارشناسان مربوط به بخش فضاي سبز و متخصصيّن امر اجتناب ناپذيراست.
توزيع يكنواخت و همگن
مخلوط خاك و كود بر روي پوشش سبز
براي نيل به تقويت پوشش و نهايتاً پيشگيري از صدمات گوناگون كه ممكن است حاصل گردد لازم و ضروري است كه اين نوع توزيع مخلوط صورت پذيرد . اجراي اين مرحله كه در اواخر پاييز يا اوايل زمستان صورت مي گيرد، از نقطه نظر دوام وطول دوره رشد و بقاء چمن بسيار حائز اهميت است.
زدن غلتك
زدن غلتك نيمه سنگين در صورت احساس نياز زمين كاملاً ضروري است . در نقاط خاصي كه ممكن است چمن پف كرده و يا اينكه سطح ، در اثر كوبيدگي مداوم دچار پستي و بلندي شده باشد غلتك زده مي شود اين كار با نظر متخصص مربوط بايد صورت گيرد.
در صورت مشاهده هر گونه آلودگي به بيماري يا امراض گوناگون سريعاً بايستي محل آلوده پاكسازي شده و از زمين خارج شود ،‌تا از گسترش آن در ساير قسمتهاي سطح پوشش جلوگيري به عمل آيد .
حتي الامكان سعي شود براي مدت يكسال بعد از بهره برداري زمين، از كفشهاي مجاز ورزشي ( ته صاف و بدون استوك) براي انجام بازيها و تمرينها استفاده گردد . تا سطح زمين ( لايه رس زير پوشش) حالت كوبيدگي لازم را پيدا كند همچنين نشاء ها به دورة‌خاصي از رشد (ريزوم زايي) برسند.

نكته آخر اين كه در استفاده از زمين چمن بايستي كاملاً اصولي و عملي رفتار نمود ، چرا كه چمن جزء نباتات بوده و يك موجود زنده به حساب مي آيد ،‌افراط در استفاده و آن هم غير اصولي ، صدمات جبران ناپذيري را به آن وارد مي كند . براي استفاده اصولي از زمين ، مي توان با تنظيم برنامه زماني مشخص با حداكثر 6ـ5 ساعت در 2 يا 3 مرحله بازي يا تمرين در طول هفته اقدام نمود.
در اينجا بدليل اهميت ويژه انتخاب گونه چمن براي شرايط گوناگون به ضوابط انتخاب چمن مي پردازيم .
ضوابط انتخاب انواع چمن در موقعيتهاي مختلف خاكي و اقليمي:
1ـ چمن هاي مقاوم با شوري و آهكي خاك Loium
2ـ چمن هاي ٍمقاوم و مناسب براي خاك هاي گچي
Cynosurus Cristantus
3ـ چمن هاي مقاوم به خاكهاي اسيد
Festuca-Agrostis
4ـ چمن هاي مناسب براي خاك هاي مرطوب و يا سنگين
Phleum-Poa-Festuca
5ـ چمن هاي مقاوم و مناسب براي مناطق ساحلي
Festuca
6ـ چمن هاي مناسب مناطق كوهستاني ( نسبتاً سرد)
Poa.SP
بخش چهارم
مباني حقوقي ورزش

مباني حقوقي ورزشها
در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تربيت بدني از جايگاه ويژه والايي برخوردار است.
اين توجه و عنايت تدوين كنندگان قانون اساسي به تربيت بدني مبين بينش گسترده و واقع بينانة آنها بوده است . در قانون اساسي ، نه فقط تصريح به تربيت بدني آشكار است ، بلكه اين تصريح در اولين فصل و در صدر اصول كلي قانون مشهود است به طوري كه حتي مقدم بر آموزش عالي مورد توجه قرار گرفته است .

فضاها و اماكن ورزشي و خطرات آنها
از آنجائيكه مسئوليت مديريتهاي ورزشي شامل رعايت و توجه به شرايط ايمني اماكن ورزشي ميباشد لذا بررسي آئينامه ها ، اساسنامه ها و مقررات ورزشي و رشته هاي مختلف نشانگر آن است كه مديران و سرپرستان ورزشگاهها وظيفه دارند در بررسي و بازرسي شرايط مكاني كه ورزشكار در آنجا به فعاليت ورزشي مي پردازد دقت كافي داشته باشند تا خطري حادث نشود البته اماكن ورزشي و مسئوليتهاي آن از جنبه قانوني ،‌منحصر به فضاهايي نيست كه فعاليت ورزشي در آن انجام مي شود بلكه محلهايي كه بنحوي با فعاليتهاي ورزشي مربوط مي‌گردند هر چند كه استفاده از آنها ورزشي نباشد مانند رختكن ـ سرويسهاي بهداشتي ـ جايگاه تماشاچيان و000
بنابراين نقش سرپرستان و مديران ورزشگاهها بيشتر مشخص شده زيرا رفع معياب فني يا ساختماني اين اماكن علي الاصول به عهده آنان مي باشد.

توصيه هاي ايمني براي اماكن ورزشي
رعايت توصيه هاي ايمني از سوي سرپرستان و مديران اماكن ورزشي الزامي است كه به برخي از آنها اشاره مي كنيم .
1ـ اجازه فعاليت ورزشي را در اماكني كه فاقد شرايط متعارف براي آن فعاليت ميباشد ندهيد مثال وا داشتن دانش آموزان به كشتي گرفتن روي زمين بسكتبال و يا انجام حركات ژيمناسيك بدون وجود تشكهاي مخصوص زير اسباب بي احتياطي است.
2ـ در اماكني كه خطر وقوع حادثه قطعاً قابل پيش بيني است نبايد اجازه فعاليت داده شود مانند زمين بسكتبال يا واليبالي كه از عرض يا طول آن سيم برقي به صورت معلق عبور داده شده باشد .
3ـ نسبت به رفع موانع اطراف زمينهاي ورزشي كه خطر ايجاد مي كند اقدام نمايند
4ـ تأسيسات برق و گاز ورزشگاهها بايد كاملاً حفاظت شده و از دسترس دانش آموزان و افراد عادي به دور باشد
5ـ در صورتيكه فعاليت ورزشي با جريان برق بنحوي مرتبط باشد ، استفاده از متخصصين مربوطه در انجام اقدامات پيشگيري كاملاً ضروري است . بي احتياطي در بكارگيري دستگاه تصفيه آب در استخرها مي تواند موجب فاجعه شود
6ـ لغزندگي كف دوشها ، حاشيه كنار استخرها و همچنين سقف سالنهايي كه به دليل نفوذ آب و يا فرسودگي امكان ريزش دارد ، شرايط خطرناك تلقي مي‌شود ، اجازه فعاليت در چنين شرايطي بي احتياطي است
7ـ اجازه فعاليت ورزشي به دانش آموزان در اماكني كه محل تردد وسايل نقليه است خلاف اصول احتياطي است حتي اگر اين عمل در محوطه ورزشگاه يا مدرسه باشد
8ـ در اماكني كه فعاليت ورزشي در آن براي ديگران خطرناك است ممنوعيت بايد اعمال شود.
بنابراين اگر به دانش آموزان اجازه بازي فوتبال در حياط مدرسه كه پنجره‌هاي كلاسها در تير رس توپ قرار دارد داده شده باشد يك اقدام خلاف مبالات صورت گرفته ، زيرا امكان برخورد توپ با شيشه و مصدوم شدن دانش آموزان در كلاس كاملاً قابل پيش بيني مي باشد .
9ـ جايگاههاي تماشاگران بايد از نظر ساختماني كاملاً سالم و خطر ريزش منتفي باشد اظهار نظر در اين مورد از صلاحيت سرپرست ورزشگاه خارج است ، ولي وظيفه اوست كه با جلب نظر كارشناسان مطمئن شود
10ـ تأسيسات برق ورزشگاها ، سيم كشيهاي داخل سالن و ساير اماكن مرتباً مورد بازرسي قرار گيرد سرپرست ورزشگاه وظيفه پيگيري دارد
11ـ وجود پزشك در حين مسابقات و درمانگاه مجهز و مناسب با ظرفيت در اماكن ورزشي ضروري ميباشد
12ـ اطلاع از وضعيت اخلاقي كساني كه در ورزشگاه به خدمت اشتغال دارند و بنحوي با ورزشكاران در ارتباط هستند براي مديريت يك الزام است . از بكارگيري و يا ارائه خدمت كساني كه فاقد صلاحيت اخلاقي هستند قوياً خودداري شود.
13ـ از انجام فعاليت ورزشي و يا حتي ورود ورزشكاران به داخل ورزشگاه بدون حضور مربي واجد صلاحيت خودداري شود و همچنين نبايد پس از خاتمه ساعت اجازه فعاليت داده شود.
14ـ اطلاع دقيق از ظرفيت ورزشگاه و اماكن متعلق به ورزشگاه و جلوگيري از ورود تماشگر پيش از ظرفيت يك اقدام احتياطي بسيار لازم است .
به خاطر داشته باشيد كه هميشه ده درصد كمتر از ظرفيت واقعي بايد اجازه ورود داشته باشند.
15ـ در حد فاصل جايگاه تماشاگران و زمين بازي بايد موانع فيزيكي وجود داشته باشد كه ورود تماشاگران به داخل زمين را غير ممكن و يا حداقل با مشكل روبروسازد.
16ـ هنگام تخليه ورزشگاه از كليه درهاي خروجي استفاه شود.
17ـ در داخل ورزشگاه و يا اطراف آن هرگز نبايد سنگ ـ آجر ـ شيشه نوشابه و ….. وجود داشته باشد حتي در صورت ضرورت
18ـ در مسابقاتي كه خطرات ناشي از ازدحام جمعيت قابل پيش بيني است كتباً از مراجع انتظامي درخواست كمك شود.
19ـ از اعزام انفرادي ورزشكاران بخصوص اگر طفل باشد براي انجام كار يا آوردن وسيله بپرهيزيد.
20ـ گرازش مستمر نواقص ورزشگاهها و خطرات قابل پيش بيني اين نواقص از سوي مديريت ورزشگاهها به مسئولين بالاتر يك اقدام احتياطي و عاقلانه است.
باتوجه به موارد فوق سرپرستان يا مديران ورزشگاهها اولين كساني هستند كه بايد پاسخگوي اتفاقات واقعه در ورزشگاهها باشند زيرا مديريت مجموعه به عهده آنان است و علي الاصول همه امكانات اعم از نيروهاي انتظامي ، خدماتي ، اجرايي موظفند مطابق برنامه ريزي آنان وظيفه تحصصي را انجام دهند و برهمين مبناست كه چنانچه در اثر بي احتياطي آنان در اداره امور سانحه اي پيش آيد مقصرند و مسئوليت قانوني خواهند داشت
«پيروزي تمامي همكاران را از خداوند منان خواهانم»
منابع و مأخذ
جزوه آموزشي توسعه و تجهيز معاونت تربيت بدني و تندرستي وزارت متبوع
بولتن آموزشي چمن هاي ورزشي تأليف و ترجمه مهندس مسعود توراني
حقوق ورزشي تأليف دكتر حسين آقايي نيا

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن